توبه‌كنان به سوى خدا بازمىگردند ، ولى حكمت خداوند اقتضاء كرده كه پرده همچنان بر چشم بندگان باشد تا زمينه پاداش و كيفر فراهم آيد . ( و لكنّكم نسيتم ما ذكرتم و أمنتم ما حذّرتم فتاه عنكم رأيكم و تشتّت عليكم أمركم ) هواهاى نفسانى بر خردهايتان چيره گشته و شما را از ديدن حق آشكار كور ساخته و در نتيجه ، پيامدهاى بد كارهايتان را نمىبينيد ؛ در حالى كه پيش از اين بارها از آن پرهيز داده شده بوديد . در پى شهوات خويش راه افتاده و به هيچ چيز ديگر ، توجهى نمىكنيد . ( و لوددت أنّ اللّه فرّق بيني و بينكم و الحقني به من هو أحقّ بي منكم ) انسان پاك خواهان هم‌صحبتى با پاكان و انسان پليد خواهان هم‌صحبتى با پليدان است . امام عليه السّلام سى سال با پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله زيست و پس از آن با كوفيان بود و به ناكثين و مارقين و قاسطين گرفتار شد . بنابراين حق دارد كه حسرت گذشته را بخورد و از وضع كنونى گلايه كند و چون شمشير خيانت بر سرش فرود آمد ، با خوشحالى فرمود : « به پروردگار كعبه ، رستگار شدم . » « 1 » در حالى كه اگر آن حضرت پس از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با مردمانى خدادار و فرمان‌بردار مىزيست ، دشوارىها برايش آسان مىگشت و او در كنار آنها خوشبخت و آنان نيز در كنار آن حضرت خوشبخت بودند . گويا بند بعدى خطبه در پاسخ اين سوال است كه چه كسى براى تو سزاوارتر بود ، اى امير مومنان ؟ امام عليه السّلام پاسخ مىدهد : ( قوم و اللّه ميامين الرّأي مراجيح الحلم مقاويل بالحقّ متاريك للبغي مضوا قدما على الطّريقة و أوجفوا على

--> ( 1 ) . نك : مقاتل الطالبين : 29 و 47 ؛ تاريخ طبرى : 5 / 143 ؛ طبقات ابن سعد : 3 / 35 .